Japonya’da bir asrı aşkın süredir faaliyet gösteren köklü işletmeler, tırmanan maliyetler, derinleşen iş gücü açığı ve yönetim devri krizleri sebebiyle tarihi bir iflas dalgasıyla karşı karşıya kaldı. 2026’nın ilk sekiz ayında 112 asırlık firmanın batmasıyla rekor seviyeye ulaşıldı.
Hızla yaşlanan nüfus yapısı ve gerileyen doğum oranları iç pazarı daraltırken, şirketlerin başına geçecek yeni yönetici bulunamaması kurumsal kırılganlığı artırıyor. Teikoku Databank kayıtları, 2026 yılının ilk yarısında yalnızca halef eksikliği yüzünden yaşanan kurumsal iflasların 312 adede yükseldiğini ortaya koyuyor.
Salgın sonrası tırmanışa geçen enerji ve hammadde giderleri, özellikle iç pazara odaklı küçük ölçekli firmaların finansal dengelerini sarstı. S&P Global Market Intelligence Baş Ekonomisti Harumi Taguchi sürece dair şu değerlendirmede bulundu:
birçok işletmenin artan maliyetleri satış fiyatlarına yansıtmakta zorlandığını, özellikle küçük ölçekli ve iç pazara bağımlı şirketlerin bu baskıya dayanamadığını ifade etti.
Tarihsel geçmişlerine karşın piyasa şartlarına uyum sağlamakta zorlanan üreticilerden, 1858 kuruluşlu susam yağı imalatçısı Kadoya Sesame Mills, riskleri azaltmak adına özel sermaye şirketi Integral ortaklığıyla borsa kotundan çıkarak özel statüye geçti. Meiji dönemine ait 1877 çıkışlı köklü tofu üreticisi Sube Shoten ise daralan kâr marjları ve yükselen girdi maliyetleri nedeniyle faaliyetlerine son vererek iflas başvurusu sürecine girdi.
Oxford Economics Japonya Ekonomisi Başkanı Shigeto Nagai piyasadaki görünüme ilişkin konuştu:
asırlık şirketlerin geleceğe dair kaygı duyduğunu belirterek, yöneticilerin uzun vadede yüksek kârlar öngöremediğini ve kademeli bir düşüşten endişe ettiklerini söyledi.
Alvarez & Marsal Küresel İşlem Danışmanlık Grubu Lideri Paul Aversano ise kurumsal dönüşüm baskısını aktardı:
zayıf yen, aktivist yatırımcı baskıları ve halefiyet krizinin, şirket sahiplerini ve yönetim kurullarını iş modellerini, büyüme stratejilerini ve sahiplik yapılarını yeniden şekillendirmeye zorladığını vurguladı.
Toplam 41 vilayette sıcak çarpması uyarılarının yapıldığı ülkede, zayıf yen, küresel jeopolitik riskler, kurumsal yönetim reformları ve artan faiz oranları köklü işletmelerin geleceğini belirsizliğe itmeye devam ediyor.
